تجريد : در لغت « 1 » بمعنى برهنه كردن كسى يا چيزى را از زوايدى كه بر آن باشد . پيراستن - اصلاح نمودن - باز كردن پوست چيزى - بركندن موى را از پوست - بركشيدن شمشير را از غلاف - برهنه كردن زمين را از نبات . تجريد : در اصطلاح اهل تصوّف تجريد از خلايق و علايق و عوايق ، و تفريد از خودى - تجريد ، قطع تعلّقات ظاهر يست و « تفريد » قطع تعلّقات باطنى . تجريد عبارتست از ترك اغراض دنيوى ظاهرا و نفى اغراض اخروى و دنيوى باطنا و مجرّد حقيقى كسى بود كه بر تجرّد از دنيا طالب عوضى نباشد بلكه باعث بر آن تقرّب به حضرت بارى بود . هركه به ظاهر غرض دنيا را بگذارد ، و به باطن بدان عوضى در آجل يا عاجل طمع دارد بحقيقت مجرّد نگشته باشد ، در معرض معاوضه و متاجره بود . تجريد : در اصطلاح بديعى چيزى ديگر است . « 2 » سخنى درباره كتاب تجريد . . . ؟ تجريد الكلام . . . ؟ يا تجريد العقائد ، يا تحرير العقائد ، در علم كلام و يا تحرير الكلام علامه قوشجى . اين كتاب را شرح كرده ، و در تبريز چاپ شده ( تجريد الكلام ) ناميده شده است در فهرست كتب خواجه ( تجريد العقائد ) آمده است . و در نوشته صاحب الذريعة 3 / 353 ( تحرير العقائد ) آمده است .

--> ( 1 ) - الكنى و الالقاب / « ق » العلمآء باقون ما بقى الدهر ، اعيانهم مفقودة و امثالهم فى القلوب موجودة الامام على عليه السلام - نهج البلاغه و قال القوشجى : ( تجريد الكلام - مخزون بالعجائب مشحون بالغرائب ، صغير الحجم ، و جيز النظم ، كثير العلم ، جليل الشأن ، حسن الانتظام ، مقبول الائمة العظام ، لم يظفر بمثله علمآء الامصار و هو فى الاشتهار كالشمس فى رابعة النهار . ) ( 2 ) - لغت‌نامه